HomeTưởng NiệmThời SựHải QuânSử LiệuTìm hiểuSưu TầmVideoGiải TríLinks
Viewed: 8944771 
Hải QuânHoàng Sa & Trường SaTài liệu Hoàng và Trường SaKế hoạch cưỡng chiếm HS1974
   
Tài liệu Hoàng và Trường Sa
Những bài hồi ký về HS&TS

Phong Trào Dân Chủ VN
Báo Tự Do Ngôn luận ra đời, một bước đột phát trong nỗ lực phá vỡ chính sách độc tai bưng bít thông tin của CSVN.
Báo Tự Do Dân Chủ  ra đời, ngày 2 tháng 9 năm 2006, tại thủ đô Hà Nội.
Tòa án man rợ Cộng sản VN bịt miệng Linh mục Nguyễn Văn Lý.

Hoàng Sa&Trường Sa
Lực lượng Trung Cộng xâm lăng Hoàng Sa 1974
Tài liệu giá trị lich sử do Hải sư Thềm Sơn Hà sưu tìm.
Đại cương về Quần đảo Hoàng Sa 
Hình ảnh - Địa lý - Khí hậu - Vị trí chiến lược. 
Bài sưu tầm của Hải sư Thềm Sơn Hà
HQ10 đi vào lịch sử 
Trận Hải chiến 19/01/1974 chống Trung Cộng xâm lăng.
HQ5 và Hải chiến Hòang Sa 1974 
Hồi ký của Trương Văn Liêm
Biến cố Trường Sa tháng 2-1974
VNCH mở cuộc hành quân Trần Hưng Đạo 48 tại Trường Sa cuối tháng 1/1974 để cũng cố chủ quyền VN ngăn ngừa tham vọng bành trướng của Trung cộng lấn chiếm quần đảo Trường Sa

 

Tài liệu Hải Quân VNCH
Lực Lượng Đặc nhiệm 99
Một tài liệu sống thực để cho các thế hệ mai sau hiểu thêm về nỗi đau đớn của một cuộc tương tàn mà người Việt Nam dù Nam hay Bắc, đã không làm chủ được... 
Hình thành HQ/VNCH
Bài sưu tầm của Bảo Bình Nguyễn Văn Ơn
Sea Float Năm Căn
Chiến dịch Trần Hưng Đạo 4 bình định Năn Căn Cà Mau do Hải sư Trương Thanh Việt sưu tầm.


Kế hoạch cưỡng chiếm Hoàng Sa tháng 1-1974 của Trung Cộng

(Bài đã được đăng trong đặc san Đồng Nai-Cửu Long số 12- tháng 3, 2011 do GS Nguyễn Thanh Liêm chủ trương)

Lời mở đầu : Dựa trên một số tài liệu mật về phía Hoa Kỳ, các bài viết, bài phỏng vấn và sách viết về trận hải chiến Hoàng Sa đã tìm được, đã đăng tải và đã phát hành từ trước cũng như gần đây; tác giả hy vọng sẽ trình bày một phần nào sự thật về lý do tại sao chúng ta mất Hoàng Sa. 
    Mặc dù các tài liệu liên quan đến trận hải chiến Hoàng Sa cho đến nay vẫn còn nhiều mâu thuẫn, nhưng có một sự thật không thể chối cãi được là trong trận hải chiến này, tất cả các chiến sĩ Hải quân Việt Nam Cộng Hòa (HQ/VNCH) trên các chiến hạm tham chiến đã chiến đấu một cách anh dũng và can trường trước kẻ thù truyền kiếp TC.
Ấn bản’Conway’s All the world Fighting Ships 1947-1982 – Part II ấn hành năm 1983’ đã viết như sau :”HQ/VNCH đã chứng tỏ sự dũng cảm trong tháng 1-1974.
Trung Cộng đưa một tiểu đoàn xâm chiếm quần đảo Hoàng Sa cách 225 hải lý về hướng Đông Viêt Nam, nhưng cường quốc Cộng Sản đã phải trả gíá với 2 chiến hạm bị đánh chìm và 2 chiếc khác bị thiệt hại nặng bù lại một chiến hạm Việt Nam bị chìm”.
    Tác giả Ulysses O. Zalamea trong bài ‘Eagles and Dragons at Sea’đã có nhận xét trung thực và ngắn gọn:” Năm 1974, Hải quân TC đã dùng vũ lực chiếm quần đảo HS từ Việt Nam, để thực hiện điều này, TC đã chịu tổn thất nặng nề”.(1)
    Đặc biệt là Gerald Kosh (người đã chứng kiến những diễn tiến ngay từ đầu) rất khen ngợi các chiến sĩ Hải quân VN, ông ghi nhận họ có kỹ luật và niềm tự hào, các Sĩ Quan HQVN rất xuất sắc.
Ngoài ra Kosh còn nhận xét là toán chiến sĩ cơ hữu thuộc HQ 4 trên đảo Cam Tuyền trội hơn  quân TC đổ bộ lên đảo và đã được huấn luyện kỹ, chỉ huy giỏi.(2)

-----------------------------------------

     Những diễn tiến dẫn đến việc Trung Cộng (TC) chiếm đoạt Hoàng Sa (HS) của Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) khởi đầu bằng bản tuyên cáo ngày 11 tháng 1-1974 của Bộ Ngoại Giao TC cáo buộc VNCH “…  đặt hơn 10 đảo thuộc quần đảo Nam Sa (Nansha Islands) của Trung Hoa (TH) dưới quyền quản trị của tỉnh Phước Tuy …”
    Hành động này của TC đã cho thấy một cách rõ ràng là để phản ứng lại nghị định ngày 6 tháng 9-1973 của chánh phủ VNCH xáp nhập một số đảo ở Trường Sa vào xã Phước Hải, quận Đất Đỏ, tỉnh Phước Tuy.
Mặc dù bản tuyên cáo nhấn mạnh vào quần đảo Trường Sa (TS) cách quần đảo HS khoảng 400 miles về hướng Nam, tuy nhiên cũng đã lập lại việc xác nhận chủ quyền trên các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, Trung Sa ( Chungsha-Macclesfield) và Đông Sa  (Tungsha-Pratas).
    Tuy cũng tương tự như bản tuyên cáo phản đối chánh phủ Phi Luật Tân trong năm 1971, nhưng đây là lần đầu tiên TC cho là “…các tài nguyên thiên nhiên trong vùng biển bao quanh các quần đảo này cũng thuộc về TH.”
    Ngoài ra, TC đã dùng lời lẽ cứng rắn có tính cách đe dọa như “nghiêm khắc lên án chánh quyền Sài Gòn vô cớ xâm phạm sự toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của TH”. (3)

*  *  *

    Biến cố Hoàng Sa đối với VNCH là một biến cố bất ngờ và trận hải chiến giữa Hải Quân (HQ)/VNCH và HQ /TC xảy ra sáng ngày 19-1 năm 1974 theo lời của Đề Đốc Trần Văn Chơn Tư Lệnh /HQ/VNCH như là một cuộc “…tao ngộ chiến..”. (4)
    Điều này rất chính xác trong vị thế của VNCH nhưng đối với TC là cả một sách lược và đã được nghiên cứu, chuẫn bị, thao dượt và thi hành rất là chu đáo.
    Chính Mao Trạch Đông và Chu Ân Lai đã chấp thuận kế hoạch hành quân chiếm HS. Bộ Trưởng Quốc Phòng Diệp Kiếm Anh và Đặng Tiểu Bình người vừa được phục hồi chức vị 9 tháng trước đó được trao nhiệm vụ giám sát (5) (riêng Đặng Tiểu Bình cũng đã dự phần soạn thảo kế hoạch).
    Ngoại Trưởng (NT) VNCH Vương Văn Bắc đã nhận xét thật chính xác:”…. Trung Cộng đánh chiếm Hoàng Sa (rồi Trường Sa về sau nầy) hẳn là theo một kế hoạch đã soạn thảo lâu và ở cấp cao nhất, nhằm biến biển Ðông thành một thứ “biển nhà, ao nhà” (Mare Nostrum), chứ không phải là kết quả của một phút bốc đồng, trong một cơn phẫn nộ nhất thời”. (6)
    Có nhiều nguyên do đã đưa TC đến quyết định chiếm đoạt HS, trong đó có lẽ hai nguyên nhân chính yếu nhất là thái độ của Hoa Kỳ (HK) và sự thiếu quan tâm trong việc phòng thủ nhóm Nguyệt Thiềm (NT) thuộc quần đảo HS cuả chánh phủ VNCH.

LÝ DO TRUNG CỘNG CHIẾM HOÀNG SA.

1.- Nguồn tài nguyên hải sản và phốt phát : đây là 2 nguồn lợi đã có tự ngàn đời và đã được khai thác từ lâu nay. (7)
    a.- Hải sản: vùng biển Đông rất phong phú về hải sản và nguồn lợi này đã nuôi sống người dân trong vùng từ thế hệ này qua thế hệ khác. Ngư dân nước ta vẫn thường xuyên ra tận vùng này để hành nghề từ bao năm trước và vì Hải Quân VNCH không đủ khả năng để kiểm soát vùng biển quá rộng lớn nên ngư dân TC cứ tiếp tục vi phạm lãnh hải nước ta để khai thác hải sản.
    Tháng 2 năm 1959 Hải quân VNCH đã bắt giữ 80 ngư phủ có vũ trang TC trong khu vực lòng chảo nhóm Nguyệt Thiềm và đã giải giao họ về Đà Nẵng.
    Sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế, kèm theo sự gia tăng dân số của TC (dự trù tăng gia khoảng 250 triệu người từ 1980 đến 2020, theo CIA dân số TC trong năm 2007 là 1,322 tỉ) đã làm giảm đi diện tích canh tác và đã đưa đến việc sản xuất nông nghiệp bị sút giảm. Điều này đã làm cho các nhà lãnh đạo TC phải chú tâm đến những nguồn dinh dưỡng khác trong đó có hải sản. Năm 1984, viên chức cao cấp trong chánh quyền TC đã khẳng định là việc cung cấp thực phẩm hàng ngày cho số lượng dân quá lớn lao sẽ  phải cần đến sự cung cấp chất protein lấy từ hải sản. Báo chí TC năm 1989 đã đưa ra lập luận là 80% tài nguyên trên quả địa cầu nằm trong lòng đáy biển và hải sản sẽ trở thành nguồn dinh dưỡng chính yếu có chứa chất protein.
Tổng số lượng hải sản trong biển Đông được ước lượng có thể khai thác đến 30 triệu tấn mỗi năm, nhưng hiện nay chỉ có khoảng 13% là được khai thác.
Ngoài ra việc khai thác hải sản còn mang lại lợi tức cho gần 80 triệu người sinh sống dọc theo vùng duyên hải tiếp cận biển Đông. Nguồn lợi thiên nhiên này đã có tự ngàn đời trước và sẽ còn mãi trong tương lai.
    b.- Phốt phát: vốn là các đảo hoang từ ngàn năm trước nên chim chóc (chính yếu là chim Hải âu) đã tụ tập về đây trú ngụ và sinh đẻ, nhiều nhất là trên đảo Vĩnh Lạc và bãi Xa Cừ (cồn Quan Sát - Observation bank). Một đoạn trong bài “quần đảo Hoàng Sa và chủ quyền VNCH” có viết:”…Trứng chim đầy dẫy trên đảo, phải tìm chỗ đặt chân trước khi bước đi. Trứng chim nhỏ hơn trứng gà một chút, có thể lượm được từ 3.000 đến 5.000 trứng mỗi lần, ăn ngon như trứng gà. Chim bị đuổi bay lên như một đám mây nâu che rợp một góc trời, lấy đá chọi cũng rớt.”
    Phốt phát do phân chim tác dụng trên chất vôi của san hô trải qua bao năm tháng dưới những cơn mưa, bão miền nhiệt đới tạo nên. Những lớp phốt phát chiếm khoảng từ 23% đến 25% trên một số đảo, khoảng 42% trên các đảo khác và chiều dày thường trên 1m
    Năm 1915, người Nhật đã khám phá sự hiện diện của phốt phát trong quần đảo HS. Tiếp theo vào năm 1921 hảng Nhật đã toan tính khai thác phân chim trên các đảo nhưng họ không định cư thường trực ở đây, từ 1925 đến 1933 người Nhật đã xin phép chánh quyền Pháp ở Đông Dương để được khai thác phốt phát (theo Chemillier Gendreau thì trong khoảng 1924-1926 các công ty Nhật đã dùng mìn để khai thác phân phốt phát và việc làm này đã làm hư hại rất nhiều cây cỏ trên đảo Cam Tuyền)
    Trong Đệ Nhị Thế Chiến, người Nhật đã chiếm cứ HS và tiếp tục khai thác phốt phát cho đến khi họ hoàn toàn rút khỏi HS vào tháng 2 năm 1946.
    Phần người Pháp, thì họ đã khám phá phốt phát vào năm 1925 khi chiếc tàu De Lanessan thuộc Hải Học Viện Đông Dương ra HS thực hiện cuộc khảo sát đầu tiên.
    Theo E. Saorain trong cuốn “Archives Geologique du Vietnam” thì số lượng phốt phát có thể khai thác được trên quần đảo HS lên tới 10 triệu tấn.
    Căn cứ theo tài liệu của Tổng Nha Khoáng Chất và Công Kỹ Nghệ, số lượng phosphate trên các đảo trong nhóm Nguyệt Thiềm thuộc quyền kiểm soát của VNCH như sau:
- Đảo Hoàng Sa : từ 562.000 đến 960.000 tấn, trên đảo có hệ thống đường rầy và cây cầu nhỏ để mang phốt phát xuống tàu.
- Đảo Cam Tuyền : từ 675.000 đến 1.400.000 tấn. Để cho việc chuyển vận phốt phát được dễ dàng, nguời Nhật đã dựng lên những khối phốt phát để cản sóng và cây cầu sắt dài khoảng 300m. Những cơ sở này đã bị bỏ phế vì việc khai thác không mang lại lợi nhuận.
- Đảo Vĩnh Lạc : từ 787.000 tấn đến 1.200.000 tấn
- Đảo Duy Mộng : từ 675.000 tấn trở lên.
    Tài liệu của Tổng Cục/Chiến Tranh Chính Trị viết :”…Hồi năm 1959, công ty phân bón Việt Nam cũng tới khai thác được khoảng 20 ngàn tấn phosphate nhưng tới năm 1960 công việc bị bỏ dở.”, nhưng theo Trần Thế Đức thì có 2 công ty Việt Nam khai thác phân vào năm 1960 nhưng đến năm 1962 ngưng hoạt động.
2.- Triển vọng về dầu hỏa
    Các cuộc thăm dò ngoài khơi biển Đông do cơ quan ECAFE  (Economic Commision for Asia and the Far East) thuộc Liên Hiệp Quốc bảo trợ vào cuối năm 1968 và đầu năm 1969 đã mang lại những kết quả rất khích lệ chứng tỏ có thể có những túi dầu dự trữ thật lớn nằm dưới lòng biển Đông nhất là trong khu vực TS kéo dài đến HS và khu vực  bãi ngầm Macclesfield nằm về hướng đông nam HS.
- Tháng 6-1971, chánh phủ VNCH loan báo ý định cấp quyền thăm dò và khai thác dầu hỏa trong khu vực trãi dài từ biển Đông cho đến vịnh Thái Lan. (8)
- Tháng 7-1973, 4 công ty dầu ngoại quốc Shell, Mobil, Esso và Sunnydale đã  trả lệ phí tổng cộng là 16,6 triệu dollars để được chánh phủ VNCH cấp quyền thăm dò dầu hỏa trong 8 lô trên tổng số 40 lô (mỗi lô rộng 7,000 km2). (9)
- Cũng trong năm 1973, Phi Luật Tân nhượng quyền khai thác cho công ty hỗn hợp Thụy Điển-Phi Luật Tân  ở khu vực ngoài khơi quần đảo TS nằm về hướng tây đảo Palawan.
    Văn thư của Đại Sứ Martin gởi Hội Đồng An Ninh Quốc Gia HK (NSC-National Security Council) ngày 21 tháng 1-1974 có viết như sau :”…theo báo cáo sơ bộ thăm dò địa chất bắt đầu lộ ra, có thể có một số lượng khổng lồ dầu hỏa dưới lòng biển Đông trong vùng lân cận của các phần bất động sản này, nếu không thì chẳng có giá trị gì.” (10)
    Tuy VNCH không bao gồm HS trong các khu vực nhượng quyền khảo sát dầu hỏa nhưng TC nhận thức là đã đến lúc cần phải chận trước bằng cách chiếm trọn HS để điều này sẽ không xảy ra, ngoài ra hành động của TC ở HS cũng có thể có ý định hạn chế các cố gắng khai thác dầu của các quốc gia khác cùng xác nhận chủ quyền ở Trường Sa.
    Và sau cùng TC còn có ý cũng cố chủ quyền của họ trước khi hội nghị về luật biển sẽ diển ra vào tháng 6-1974  tại Caracas, Venezuela. (3)
    Việc đi tìm những nguồn cung cấp nhiên liệu là điều kiện thiết yếu của TC. Tháng 9-1993, Phó Đô Đốc Zhang Xusan thuộc Hải quân TC tuyên bố : "đã đến lúc Trung Hoa cần thay đổi chiến lược biển và cố gắng nhiều hơn để tìm nguồn lợi dầu hỏa và khí đốt trong biển Đông." (7)
Điều quan tâm này của TC đã có từ lâu và đã chứng tỏ qua việc TC mang dàn khoan đến khu vực đảo Phú Lâm trước khi xảy ra cuộc xung đột. (3)
    Vì thế sau khi chiếm đoạt HS, vào tháng 6-1974, TC đã bắt đầu khoan thăm dò trong khu vực này, nhưng cho đến nay vẫn chưa thấy công bố kết quả. (7)
3.- Vị trí chiến lược và gia tăng hoạt động của Hải quân Nga Sô trong vùng biển Đông và Ấn Độ Dương
:
    “….biển Đông bao phủ một khu vực rộng đến 3,5 triệu km2, nằm giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương và là gạch nối quan trọng giữa các lục địa Á Châu, Âu Châu, Phi Châu và Úc Châu.
    Chiếm đoạt Hoàng Sa và Trường Sa sẽ kiểm soát hải trình vùng phía Bắc biển Đông và hải trình nối liền Đông Nam Á với Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.
    Sự phát triển kinh tế vượt bực của các nước trong vùng biển Đông đã làm gia tăng số lượng hàng hóa, nguyên liệu và nhiên liệu xuất, nhập cảng. Do đó việc xử dụng thương thuyền để làm phương tiện chuyên chở cũng tăng theo.
    Điều này đã biến hải trình ngang qua biển Đông trở thành một trong những hải trình bận rộn nhất trên thế giới (đứng hàng thứ 2). Mỗi năm có hơn ½ hạm đội thương thuyền trên thế giới đi ngang qua eo Malacca vào biển Đông (khoảng 50,000 thương thuyền).
    Ngoài ra do nhu cầu gia tăng tiêu thụ nhiên liệu khoảng 80% số lượng dầu thô nhập cảng vào TC, Nhật, Đài Loan và Nam Hàn cũng đi ngang qua khu vực này.
    Những dẫn chứng kể trên cho thấy sự phát triển kinh tế của TC, các quốc gia trong vùng biển Đông và vùng Đông Bắc Á Châu lệ thuộc rất nhiều vào sự an toàn và tự do thông thương của thủy trình huyết mạch này.” (7)
    Sự kiện hạm đội Thái Bình Dương của hải quân Nga tăng cường hoạt động trong khu vực biển Đông và Ấn Độ dương đã khiến giới truyền thông TC thường xuyên chỉ trích là để “đi tìm ưu thế về hải lực” và là một sự đe dọa cho “nền hòa bình và an ninh của các quốc gia trong vùng Đông Nam Á”. Trong khi đó Nga Sô tố cáo TC “gieo gió trong biển Đông “ như là một phần trong kế hoạch ác hiểm của TC trong vùng Đông Nam Á. (8)
Vì vậy chiếm đoạt HS, TC cũng có ý định cũng cố sự hiện diện quân sự trong vùng biển Đông hầu đối phó với các hoạt động có tính cách chiến lược của Nga Sô.
4.-  Bất hòa giữa Nga-TC, gia tăng ảnh hưởng của Nga đối với Cộng Sản Bắc Việt (CSBV):
    Mối bất hòa giữa Nga và TC đã bắt đầu lộ diện qua việc TC trục xuất nhân viên Nga ở Bắc Kinh. Ngược lại, Nga Sô có ý định cô lập và kiềm chế TC cũng như cố gắng dành lấy ưu thế đối với CSBV.
    Trong khi đó mối giao hảo giữa TC và CSBV bắt đầu rạn nứt qua việc TC lo ngại CSBV gia tăng ảnh hưởng đối với Cao Miên và Lào, sự bất đồng gìữa TC và CSBV về các căn cứ HK trên đất Thái.
    Ngoài ra CSBV còn đứng về phía Nga Sô trong các vấn đề quốc tế như Nga Sô xâm lăng Tiệp Khắc năm 1968, đàn áp cộng sản Sudan năm 1971, chiến tranh giữa Ấn Độ và Pakistan, khủng hoảng Trung Đông.
Báo Nhân Dân ra ngày 20-11-1973 đã gián tiếp công kích Bắc Kinh qua bài bình luận chỉ trích nặng nề lời tuyên bố của Thủ Tướng Nhật Tanaka khi ông cho là “ lực lượng HK đảm bảo ổn định và an ninh ở Á Châu”, trong khi đó lại cố ý bỏ qua đoạn ông Tanaka ám chỉ là TC cũng ủng hộ hiệp ước quân sự Hoa Kỳ-Nhật Bản. (11)
    Sau cùng, TC lo ngại  CSBV sẽ không giữ mãi sự im lặng trước câu hỏi về vấn đề chủ quyền trên các hải đảo và nếu trong tương lai CSBV thôn tính VNCH, lợi thế của Nga sẽ làm trở ngại cho các hoạt động quân sự, kinh tế và thương mại của TC trong vùng biển Đông.
5.-Hoạt động cũng cố chủ quyền về phía VNCH:
- Tháng 8-1973, Hải Quân VNCH đã mở cuộc hành quân đổ bộ chiếm đóng đảo Nam Yết. Lần đầu tiên trong lịch sử, chánh quyền VNCH đã chánh thức thiết lập sự hiện diện thường trực của Việt Nam trong quần đảo Trường Sa. (12)
- 12 tháng 8-1973, từ Đà Nẵng một toán chuyên viên Việt-Nhật đã được Tuần dương hạm Trần Quang Khải HQ 2 đưa ra Hoàng Sa nghiên cứu về phốt phát. Phái đoàn trở về Đà Nẵng ngày 22 tháng 8-1973. (13)
-  6 tháng 9-1973, chánh phủ VNCH xáp nhập quần đảo Trường Sa vào xã Phước Hải, quận Đất Đỏ, tỉnh Phước Tuy.
- 3 tháng 10-1973, một chiến hạm của HQ/VNCH đã rời Đà Nẵng chở theo toán chuyên viên của Tiểu Đoàn 8 Công Binh Kiến Tạo ra HS với nhiệm vụ thám sát địa điểm thích hợp để xây cầu tàu trên đảo Hoàng Sa và tái dựng lại bia chủ quyền trên đảo Cam Tuyền. Chiến hạm trở lại Đà Nẵng ngày 5 tháng 10 sau khi hoàn tất công tác. 
    Trong điện thư gởi về BNG/HK ngày 30-10-1973, Đại Sứ Martin đã viết như sau:”….Chánh phủ VN gần đây đã có vài biện pháp để tái xác nhận chủ quyền trên hai quần đảo TS và HS. Các hành động này hình như là một phần của kế hoạch lâu dài đã được chánh phủ VN phối hợp để cũng cố vị thế VN trong việc sửa soạn cho một quyết định có thể xảy ra. Ngoài ra gần đây, chánh phủ VN đã gia tăng sự quan tâm trên các quần đảo này vì một số viên chức hy vọng vào tiềm năng tài nguyên phốt phát và dầu hỏa có thể , trong tương lai, mang đến sự tiếp sức cần thiết cho nền kinh tế đang gặp khó khăn của VN.
Hành động của VN cũng có thể là phản ứng trước sự kiện gần đây Đài Loan đã tái xác nhận chủ quyền của họ trên quần đảo TS
”. (14)
    Các hoạt động liên tục xác nhận chủ quyền ở TS và ý định cũng cố và khai thác HS của chánh quyền VNCH cũng là lý do khiến TC cấp tốc thi hành kế hoạch xâm chiếm HS. (chỉ tiếc một điều là đến lúc chánh phủ VNCH bắt đầu lưu ý đến HS thì đã quá muộn !!!)
     Tuy nhiên, những yếu tố trên cũng sẽ không đủ để TC thực hiện việc chiếm đoạt HS nếu không có thêm 2 yếu tố cần thiết nhất là TC chắc chắn HK sẽ không can dự và tình trạng phòng thủ yếu kém do sự thiếu quan tâm của VNCH đã là cơ hội tốt để TC lợi dụng dò xét tường tận hệ thống phòng thủ cùng địa thế trên tất cả các đảo trong nhóm Nguyệt Thiềm, nhất là đảo có cơ sở quân sự của VNCH là đảo Hoàng Sa.
6.- Thái độ của Hoa Kỳ:
- 12 tháng 4-1972, tại trụ sở Liên Hiệp Quốc ở New York, Hoàng Hoa (Huang Hua) Đại Sứ TC tại LHQ đọc bản thông điệp của TC trước sự hiện diện của Ngoại Trưởng HK Henry Kissinger. Bản thông điệp này có điểm nhấn mạnh đến HS như sau :” Phía TC ghi nhận sự cam kết trong bản văn mà TC đã nhận được ngày 3 tháng 4-1972 từ HK là chiến hạm và phi cơ HK sẽ không vượt quá giới hạn 12 hải lý trong quần đảo HS của Trung Hoa. (China’s His Hsa islands).
Đồng thời phía TC tái xác nhận quần đảo HS là lãnh thổ không thể chối cãi của TC và chiều rộng phần lãnh hải của TC đã được quy định là 12 hải lý và TC đòi hỏi các nước tôn trọng điều này”.
- 22 tháng 6-1972, Kissinger gặp Chu Ân Lai ở Bắc Kinh, trong dịp này Kissinger phát biểu :”HK đã công nhận việc TC phản đối chiến hạm và phi cơ HK vi phạm quần đảo HS và HK đã tiến hành việc giới hạn vào ngày 12 tháng 3”.
- ngày 27-1-1973 hiệp uớc Paris ra đời, chấm dứt sự can dự trực tiếp về quân sự của HK trong cuộc chiến VN.
- từ ngày 10 đến 14 tháng 11-1973, trong chức vụ Ngoại Trưởng, Henry Kissinger thăm TC và cho biết ý định muốn bình thường hóa quan hệ giữa hai nước. Tài liệu lưu trữ không thấy đề cập đến quần đảo HS nhưng có một số câu hỏi do Thủ Tướng Chu Ân Lai đặt ra với NT Kissinger có liên quan đến khả năng hoạt động của phản lực cơ F-5 mà HK đang trang bị cho Không quân Đài Loan. (Không quân VNCH cũng đang sử dụng loại phi cơ này) (15)
- 05 tháng 12-1973, để trả lời câu hỏi của nhà viết báo độc lập (freelance journalist) Mike Morrow về lập trường của chánh phủ HK trong việc TC tuyên bố chủ quyền trên khu vực rộng lớn của biển Đông, đặc biệt là vùng biển chung quanh Trường Sa, Tòa Đại Sứ/HK tại Singapore đã xin chỉ thị của BNG/HK. (16)
- 12 tháng 12-1973 BNG/HK gởi điện văn đến các TĐS Sài Gòn, Singapore, Manila, Taipei và Văn Phòng Liên Lạc HK ở Bắc Kinh xác nhận “lập trường của HK trước cũng như sau vẫn luôn là không đứng về bên nào trong những tranh chấp về chủ quyền trên các quần đảo.”  (17)
- 17 tháng 1-1974, Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao HK tuyên bố HK không có chủ quyền trên các hải đảo và mặt khác không dính líu và vấn đề này do các quốc gia tuyên bố chủ quyền tự giải quyết với nhau. (18)
Trong cùng ngày, tại Sài Gòn, lo ngại trước sự việc các chiến hạm VNCH và TC được tăng phái đến nhóm NT có thể đưa đến đụng độ về quân sự. Đại Sứ Martin nhận chỉ thị từ BNG/HK, đã gặp và nhấn mạnh với Ngoại Trưởng Vương Văn Bắc 4 điểm sau (19) :
         1.- sự cần thiết làm dịu tình hình
         2.- tránh bất cứ hành động nào có thể đưa đến sự leo thang.
         3.- lập tức cố gắng đưa sự xung đột qua lãnh vực ngoại giao như Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc.
        4.- dù trong bất cứ trường hợp nào quân đội Hoa Kỳ sẽ không can dự vào. (Điểm cần ghi nhận ở đây là trong ngày 17-1, Tổng Thống Thiệu đang tiếp tục công tác ủy lạo chiến sĩ nhân dịp Tết Nguyên Đán tại Quân Đoàn II, không rõ Ngoại Trưởng Bắc có báo cáo cho ông về lập trường này của HK hay không?)
Bài viết của NT Vương Văn Bắc cũng đã có những nhận xét tương tự :”Hoa Kỳ cho hay rằng họ không muốn dính dáng vào một vụ tranh chấp có nguồn gốc khá phức tạp trong lịch sử; họ cầu mong đôi bên có được sự dàn xếp hòa bình. Nói rõ hơn, Hoa Kỳ không muốn can thiệp vào vụ nầy, không muốn đứng hẳn vào một bên để chống lại bên kia.” (6)
    Điểm quan trọng trong kế hoạch chiếm đoạt HS là TC phải đoán chắc được thái độ và lập trường của HK. Do đó sau khi vững tâm là HK sẽ đứng ngoài trước các sự xung đột về tranh chấp chủ quyền trên các hải đảo trong vùng biển Đông, TC đã tiến hành kế hoạch này
7.- Lực lượng phòng thủ đảo Hoàng Sa:
    HS là đảo duy nhất trong nhóm Nguyệt Thiềm có lực lượng quân sự VNCH trú đóng.
- Quân số: trên đảo HS có một Trung đội Địa Phương Quân (ĐPQ) gồm 25 người trực thuộc Tiểu khu Quảng Nam do một Trung úy chỉ huy và toán nhân viên dân sự 4 người điều hành đài khí tượng.
Trong biến cố HS, còn có 5 quân nhân thuộc phái đoàn Công Binh công tác HS và một viên chức dân sự Hoa Kỳ thuộc toà Tổng lãnh sự Đà Nẵng.
-Trang bị vũ khí : hầu hết ĐPQ được trang bị vũ khí cá nhân M16 (theo Chuẩn Úy Nguyễn Văn Đức người từng giữ chức vụ đảo trưởng vào tháng 10-1969 thì toán ĐPQ còn có hai khẩu đại liên 50 ly (trích từ “Hoàng Sa trong ký ức một đảo trưởng “ của Thế Anh, báo Tuổi Trẻ ngày 8 tháng 9-2009.)
a.- Nhận xét về toán phòng thủ :
- Trần Thế Đức trong bài viết “Hoàng Sa qua những nhân chứng” (20) :” Những gắp đạn M16 trên thắt lưng thật là nặng nề. Thôi! Gửi lại vùng đất chiến tranh, chỉ đem tượng trưng vài gắp mà thôi. Còn khẩu súng nữa. Có lẽ còn lâu lắm, khi trở về đất liền nó mới được dùng tới. Trên biển cả mênh mông này chỉ quí nhất là chất nổ: nào lựu đạn, béta, plastic. Họ đem theo càng nhiều càng tốt. Đó là nguồn cung cấp thực phẩm trong những ngày sống lênh đênh trên hải đảo.
Nhóm người trên tàu ấy gồm một trung-đội địa-phương quân thuộc tiểu khu Quảng-nam, dưới quyền chỉ-huy của một Trung-úy trung đội trưởng. Họ phần lớn là những người bị trừng phạt, gom góp lại trong tiểu khu, không phải là một đơn vị thuần nhất. Cuộc sống quạnh hiu giữa trời, mây, nước sẽ làm họ nghĩ về nội tâm mà ăn năn, sửa đổi?.....”
- HQ Đại Úy Trần Kim Diệp/TP/Tình Báo/BTL/HQ/V1DH (21):” …   Riêng về đội quân trấn đảo, tiếng là “trấn thủ” nhưng thực ra là đi tù. Họ gồm 22 quân nhân diện vô kỹ luật thuộc những Đại đội ĐPQ của Quân khu 1, do 1 viên Sĩ-Quan cấp bậc Tr/Úy cũng vô kỹ-luật được chỉ định làm trưởng toán (đây là điều sai lầm vô cùng to tát của các cấp lãnh đạo đã xem nhẹ và để mất quần đảo qúy báo này). Vì là thành phần bị đi đày nên trong thời gian từ 3 đến 6 tháng ở đảo, họ không hề có tôn ti, cấp bậc mà sống theo “luật của kẻ mạnh” và tất cả vũ khí đều phải cất vào kho để tránh trường hợp họ dùng để thanh toán nhau".
- Thiếu Tá Phạm Văn Hồng (22) :”Với quân số ít oi và vũ khí cũng không có gì mạnh mẽ lắm, mỗi người chỉ có vài gắp đạn nên bắn mấy lần là hết đạn.
- Cựu ĐPQ Phạm Khôi (23) : ông cùng đồng đội xuống tàu tại quân cảng Đà Nẵng để ra Hoàng Sa vào đêm 23 tháng Chạp năm 1969 ”... Nói tiếng là bảo vệ, nhưng ra đảo Hoàng Sa anh em lính tụi tui ban ngày đi câu, ban đêm ngủ. Đảo Hoàng sa thời đó yên bình lắm…”  (Hoàng Sa trong ký ức của những chiến binh-Vietnam.net, 18-03-2010)
- Gerald Kosh (2) : “…toán Điạ phương quân trên đảo HS đã được chỉ huy rất yếu kém, không cố gắng để sự phòng thủ có hiệu quả. Sau khi họ đầu hàng, lính TC đã tỏ vẽ ngạc nhiên khi biết là toán lính ĐPQ chỉ có phân nữa được trang bị vũ khí cá nhân.
    Sự lơ là trong việc phòng thủ đảo HS và bỏ ngỏ các đảo còn lại trong nhóm Nguyệt Thiềm đã là cơ hội hiếm qúy cho TC thực hiện giấc mộng chiếm đoạt HS.
b.- Nhiệm kỳ toán ĐPQ và nhân viên đài khí tượng trên đảo :
- “ Vì là thành phần bị đi đày nên trong thời gian từ 3 đến 6 tháng ở đảo, họ không hề có tôn ti……..” (21)
- ” Ông Nhự là một trong số ít những người đi ra Hoàng Sa đến 3 nhiệm kỳ (9 tháng, từ 1968-1971). (Báo Lao Động ngày 24-04-2009)
- “…Mỗi kỳ ở đảo ba tháng. Khi ra, họ mang gạo, đậu xanh, nếp, khoai tây đóng thành thùng”. (HS một thời tuổi trẻ - Tiền Phong 09-2009)
- [Ông Võ Như Dân nhớ lại:”...Trạm quan trắc trên đảo có 5 nhân viên, gồm 3 quan trắc viên, 1 vô tuyến điện và 1 phục vụ. Mỗi nhiệm kỳ công tác 3 tháng”]  (Ký ức Hoàng Sa -Tuổi Trẻ 23-12-2007)
- ”…..HQ 404 đang chuyển một Đại Đội ĐPQ từ thành phố Đà Nẵng ra thay thế một Đại Đội ĐPQ khác đang trú đóng ở đảo Hoàng Sa hơn 6 tháng trời…“  (Hoàng Đình Báu “Hoàng Sa và những kỷ niệm” -
www.vn.net)
- “….Đại đội Địa phương quân ngoài Hoàng Sa đang mong ngóng được về gặp mặt vợ con. Tôi chỉ mới mười ngày không gặp gia đình mà đã ủ ê, huống hồ họ đã quá hạn sáu tháng….( Vũ Thất - Đường đến Hoàng Sa,
www.nguoivietboston.com)
-“….thường thường thì cứ ba tháng có một chuyến tiếp tế cho Hoàng Sa bằng tàu HQ loại 400, có thể là tiếp tế nước, thực phẩm, vũ khí hay thay đổi nhân viên. Trong ba tháng mình không có ra đó thì mình hầu như không biết tình hình ngoài đó như thế nào…” (HQ Th/Tá Phạm Ngọc Lộ Giám Đốc TTHQ/Lưu Động Biển.)
- “… chiến hạm HQ 16 có sứ mạng vận chuyển một số quân nhân (một Trung đội) và bốn nhân viên dân chính thuộc nha khí tượng ra thay thế các quân nhân và công chức đã trấn giữ tại đảo này từ ba tháng trước. Đây là những công tác bình thường của hải quân VNCH.”
Sống ở ngoài này hoàn toàn lệ thuộc vào sự tiếp tế từ đất liền. Lúc đi, phải chuẩn bị thức ăn đầy đủ trong ba tháng…………Khi trao trả cho Việt Nam, tàu cứ ba tháng ra một lần.
Còn các binh sĩ khác, cũng như nhân viên khí tượng, ngoài quần áo đem theo, phải đem theo đồ ăn đủ trong ba tháng. Từ đây tới ba tháng sau không hề có chuyến tàu nào từ đất liền chạy ra, trừ phi có chuyện khẩn cấp. (20)
- ”…Cứ 3 tháng 1 lần tàu luân phiên đưa lính ra đảo để bảo vệ”. (cựu ĐPQ Phạm Khôi)
    Những bài viết trên cho thấy là các chuyến công tác định kỳ thay thế Trung đội Địa phương quân và nhân viên đài khí tượng trên đảo HS đã được thực hiện mỗi 3 tháng một lần, đôi khi vì lý do thời tiết có thể kéo dài thêm.
c.- Nhiệm vụ của Tuần dương hạm Lý Thường Kiệt- HQ 16 :
    Sự hiện diện của HQ 16 trong chuyến công tác đặc biệt ra HS là một sự bất ngờ đối với TC và đã làm thay đổi dự tính của chúng.
    Việc xác nhận mục đích chuyến công tác của HQ 16 cũng là điểm rất quan trọng vì nó xác định rõ rệt ý định của TC.
- HQ Trung Tá Lê Văn Thự Hạm Trưởng HQ 16: “Ngày 15 tháng 1 năm 1974 tàu tôi, HQ 16, được lệnh ra công tác đảo Hoàng Sa, chở theo một cố vấn Mỹ và một Thiếu Tá Bộ binh thuộc Quân đoàn 1……..Trong khi chờ đợi đưa Thiếu tá Bộ binh về lại Đà Nẵng, tôi vận chuyển tàu rời đảo Hoàng Sa ra biển, thả trôi tàu gần đảo Quang Hòa (LTG : đúng ra là đảo Cam Tuyền). Tôi lấy ống nhòm nhìn lên các đảo chung quanh để ngắm nhìn phong cảnh và tiêu khiển thì giờ”. (24)
- HQ Đại Úy Đào Dân : “… Sáng mai, HQ 16 phải chở ra HS một phái đoàn của Bộ Tư Lệnh Vùng I Chiến Thuật, nhằm khảo sát để thiết lập một phi trường cho C130 có thể đáp….Phái đoàn gồm 6 người : 1 Thiếu tá trưởng đoàn, 1 cố vấn Mỹ mặc áo dân sự, 2 Trung Úy cùng 2 Trung sĩ thuộc ngành Công binh  …………  Buổi sáng ngày 16/1/74 chúng tôi chở 6 người của phái đoàn lên đảo rồi sau đó đem xuồng về tàu”. (25)
- Thiếu Tá Phạm Văn Hồng : “…buổi sáng 15-1-74 tôi nhận lệnh thượng cấp ra đảo Hoàng Sa để thiết lập một phi trường quân sự……….ngoài tôi làm toán trưởng còn có một Trung Úy Liên đoàn 8 Công binh kiến tạo, một Trung Úy Liên đoàn 10 Công Binh Chiến đấu, hai Hạ sĩ quan đi theo hai Trung Úy và ông Kosh, như vậy toán chúng tôi có tất cả 6 người đặt chân xuống đảo”. (22)
- HQ Đại Úy Lê Văn Thự Trung Tâm Trưởng Trung Tâm Hành Quân (TTHQ)/ Vùng I Duyên hải trong thời gian xảy ra trận hải chiến HS đã viết “…ngày 15-1-1974, Tuần dương hạm Lý Thường Kiệt HQ 16 của Hải Quân VNCH khởi hành ra HS. Chiến hạm chở theo phái đoàn Công Binh của Quân đoàn I, có nhiệm vụ khảo sát và nghiên cứu để xây một phi trường cho loại phi cơ vận tải cở nhỏ có thể đáp và cất cánh…” (26)
- HQ Đại Úy Trần Kim Diệp :”….tôi nhận lệnh của Đô Đốc Tư Lệnh HQ/V1ZH đi công tác đảo Hoàng Sa. Chúng tôi trực chỉ Hoàng Sa bằng phương tiện Tuần Dương Hạm Lý Thường Kiệt HQ 16 với nhiệm vụ là thám sát đảo Hoàng Sa để nghiên cứu lập một phi đạo cho vận tải cơ C7 Caribou”. (21)
- Ngoại Trưởng HK Henry Kissinger nói về trường hợp của G.Kosh trong buổi gặp mặt Đại Sứ TC Han Hsu tại Bộ Ngoại Giao sáng ngày 23 tháng 1-1974 như sau :”… Ông ấy đã có mặt ở đó  theo yêu cầu của người Việt Nam có liên quan tới một số nhiệm vụ kỹ thuật tạm thời, điều này chính xác bởi vì chúng tôi nghĩ rằng đó là một giai đoạn yên ổn. Ông định chỉ ở lại một ngày hay như vậy, rất ngắn gọn, sau đó ông thấy mình bị bắt. Không người Mỹ nào có mặt thường trực hoặc ngay cả tạm thời trên các quần đảo này. Đây là một sự việc  đáng tiếc. (23a)
- Đại Sứ Martin : trong điện thư mật gới cho Tướng Brent Scowcroft thuộc Hội đồng An ninh Quốc Gia HK (NSC- National Security Council) :” … thật là không may, Chỉ huy trưởng lực lượng hải quân VN vì cố gắng tránh sự can dự hoặc nguy hiểm cho nhân viên dân sự HK Gerald Kosh - người đã tháp tùng toán công binh để nghiên cứu về việc có thể xây một phi đạo ở Hoàng Sa - đã di chuyển Kosh khỏi tàu đưa lên đảo Hoàng Sa, ở đó Kosh được xem như là tránh khỏi hiểm nguy”. (10)
- Gerald E. Kosh : “tháp tùng HQ 16 ra HS với một toán đặc nhiệm HQ có ý định thám sát các đảo (đặc biệt là đảo Hoàng Sa) và quan sát hoạt động của TC trong vùng” (27).
- Vũ Hữu San &Trần Đỗ Cẩm:”…TDH Lý Thường Kiệt HQ-16 ra Hoàng Sa với nhiệm vụ chính chở phái đoàn Công Binh thám sát thiết lập phi trường, tình cờ phát hiện ngư thuyền và quân TC trong vùng.” (28 p.84)
    Ngoài ra công điện thượng khẩn do DAO ở Sài Gòn gởi về HK sau khi nhận báo cáo từ TTHQ/BTL/HQ vào lúc  6 giờ chiều ngày 15 tháng 1 có nội dung :” Lúc 5 giờ chiều ngày 15 tháng 1, chiến hạm HQ 16 của HQVN neo ở hướng đông đảo Cam Tuyền cách bờ 100m đã phát hiện tàu TC neo phiá ngoài đảo Cam Tuyền thuộc quần đảo HS, cách bờ 100m. Tàu TC là loại tàu đánh cá khoảng 100 tấn, trang bị một số antenna. Trên đảo Cam Tuyền có cờ TC. HQ 16 ra hiệu yêu cầu tàu TC rời khỏi khu vực nhưng không có phản ứng.” (32)
    Và theo HQ Đại Úy  Đào Dân diển tả trong bài viết của ông:”….Tôi nhận quart trưa 1200 - 1500H. Không có việc gì làm, chỉ theo dõi tình trạng trôi của tàu, nếu cần điều chỉnh lại chút đỉnh. việc đổ bộ đã hoàn tất vào buổi sáng. Hạm trưởng xuống nghỉ trưa. Các sĩ quan phụ tá và nhân viên đi quart tụ lại nói chuyện phiếm…Bỗng tôi chú ý ở trước mặt đảo Robert, ngang hông chiến hạm, một chiếc tàu đang lửng lơ bên cạnh đảo. Chiếc tàu nhỏ, cỡ bằng những chiếc tàu đánh cá Ðài Loan mà tôi thường gặp trong vùng biển cận duyên. Tôi cũng cho đây là tàu đánh cá, nhưng hơi lạ là nó vào sát bờ quá “.(25)
     Qua dẫn chứng từ các nhân vật liên hệ trực tiếp và gián tiếp đến biến cố Hoàng Sa, thêm vào đó với công điện sưu tầm được, đã cho thấy là chuyến công tác của HQ 16 ra Hoàng Sa là một chuyến công tác đặc biệt, kéo dài khoảng 4 ngày với nhiệm vụ chính yếu là đưa toán Công Binh lên đảo Hoàng Sa để nghiên cứu khả năng thiết lập một phi đạo dành cho phi cơ vận tải loại nhỏ sử dụng.
Ngoài ra còn xác nhận một cách rõ rệt là HQ 16 tình cờ đã phát hiện tàu TC neo gần đảo Cam Tuyền, trên đảo có cờ TC; đồng thời cho thấy một sự kiện hiển nhiên là chiến hạm đã không nhận được lệnh hoặc chỉ thị đặc biệt nào khác của BTL/VIDH từ lúc rời Đà Nẵng cho đến khi hoàn tất công tác đưa toán 7 người lên đảo HS.
      (Có tài liệu cho là vào khoảng 10 tháng 1-1974, BTL/HQ được HK thông báo là TC đưa tàu và người xâm nhập nhóm Nguyệt Thiềm nên mới chỉ thị BTL/VIDH gởi HQ 16 ra HS quan sát.)

Ý ĐỒ CỦA TRUNG CỘNG

    Chiếm đoạt trọn vẹn HS là ý đồ mà TC đã ôm ấp từ lâu và đây là sách lược mà chúng chỉ chờ đợi thời cơ thuận lợi là ra tay.
1- Công tác dọ thám và điều nghiên :
Trong bài viết này, tác giả xin được viện dẫn những ghi nhận rất trung thực của 4 nhân chứng đã có mặt trên đảo HS.
- Trần Thế Đức:”…Người Việt vốn quí khách. Khách tới, đi ca nô hay xuồng nhỏ vào đảo là được tiếp niềm nở. Nhất là những lúc khách gặp cơn hoạn nạn (cần nước ngọt, gặp bão) lại cần phải sốt sắng cứu giúp. Chủ và khách đều vui vẻ. Khách chân thật, không có gì đáng e ngại, vì khách thường từ các tàu cá tới , lại không có khí giới gì cả. Chủ lại được tự do xuống tàu xem nữa. Nhưng ôi thôi! Mấy chiếc tàu cá đó thối lắm! Xuống làm chi! Quen với những kẻ lạ thường xuyên tới, anh em chẳng bận tâm đến họ. Họ có thể lên đảo nghỉ ngơi hoặc chạy nhảy cho khỏi chồn chân tắm nước ngọt ở giếng. Họ có thể đem lưới và cá lên đảo phơi nữa, nhất là trên đảo Hữu Nhật (Cam Tuyền, Robert). Nghỉ ngơi xong, họ lại xuống tàu, nhổ neo đi. Sống quạnh hiu trên đảo, bỗng dưng có người tới thì cũng vui. Chủ và khách không cùng ngôn ngữ, nhưng rồi cũng hiểu nhau. Khách lạ tới là những lúc vui vẻ. Mà chủ cũng mong khách tới nữa. Khách thường rất rộng rãi: đổi vài thùng nước lấy thuốc lá, đồ ăn tươi, rau, trái cây lạ, quả là hời giá." (20)
- HQ Đại Úy Trần Kim Diệp: ”…Một số quân nhân trên đảo còn cho tôi biết là trước đó vài hôm một số người Tàu đã lên đảo đổi chác thuốc hút và nước uống.” (21)
- Tài liệu của Bộ Lục Quân/HK/PTB (tổng hợp qua tường thuật của Gerald Kosh): “……….Từ cách thức cuộc tấn công đổ bộ đã được thực hiện, điều có thể nhận rõ ngay là TC đã nắm được tin tức tình báo chính xác về thành phần, sự bố trí và khả năng của lực lượng trú đóng VNCH trong nhóm Nguyệt Thiềm và địa thế trên từng đảo một. Sự thu thập dữ kiện thiết yếu phần lớn đạt được là do những 'tàu đánh cá' thi hành như là các điểm chính yếu cho việc dọ thám".
    Các 'tàu đánh cá' TC đã được tự do ra vào trong hải phận của nhóm Nguyệt Thiềm từ nhiều năm qua. Vì các tàu đánh cá này bề ngoài có vẻ chú tâm vào hoạt động đánh cá thương mại nên những sự hiện diện thường xuyên của họ trong hải phận của VNCH không bị cản trở. Ngoài các hoạt động đánh cá thực sự, những tàu đánh cá này còn phục vụ như là nền tảng cho việc thu thập tin tức tình báo. Với sự ra vào hoàn toàn không bị giới hạn đến các khu vực được lựa chọn là mục tiêu tối hậu, thủy thủ đoàn của các 'tàu đánh cá' đã có cơ hội chụp hình mỗi đảo, cập nhật hóa trên hải đồ những vùng nước cạn, theo dỏi các hoạt động của VNCH và thám sát các bãi đổ bộ xử dụng sau này.
    Ông Kosh đã được người Việt Nam trú đóng trên đảo Hoàng Sa cho biết là nhiều lần trong khoảng mùa Thu năm 1973, một phái đoàn thiện chí TC đổ bộ lên đảo. Mỗi lần như vậy, một toán đổ bộ từ tàu đánh cá lên đảo và tặng quà 'như thực phẩm và nước uống' cho toán lính VNCH trú đóng trên đảo. Mặc dù bày tỏ mục đích thân thiện qua những lần thăm viếng nhưng qua sự quen thuộc với địa hình của đảo Hoàng Sa mà lực lượng tấn công đã chứng tỏ cho thấy một cách hùng hồn là những phái đoàn 'thiện chí' này thật ra chỉ là những toán thu thập tình báo”. (29)
- Thiếu Tá Phạm Văn Hồng: ”… Để nắm vững tình hình trên đảo về quân số cũng như cách bố phòng của ta, vào khoảng đầu tháng 10 năm 1973, thời điểm tháng 10 thường hay có mưa bão xảy ra ở vùng biển Đà Nẵng, nên Trung cộng cho một chiếc tàu giả dạng tàu đánh cá vào đảo xin tránh bão. Việt Nam Cộng Hòa mình vốn có tính nhân đạo và thật thà, thấy họ xin núp bão thì đồng ý ngay, lại còn tiếp tế cho họ nước uống nữa, chúng làm bộ thân thiện với ta, tặng cho anh em quân nhân những bộ bài có hình khỏa thân, và rủ lính của ta chơi trò “trốn tìm”, mục đích là dò xem mình có hầm hố gì không, nhưng các anh em Điạ Phương Quân của ta đâu có ngờ, đó là mưu mô “thám sát” của lính Tàu. Vì thế khi chúng tấn công lên đảo, chúng đã nắm rõ quân số của ta có bao nhiêu người, vũ khí ra sao, có hầm hố chiến đấu hay không, còn ta, ta không biết gì về địch. Lực lượng hai bên quá chênh lệch như thế nên chúng ta bị thất bại là lẽ đương nhiên”. (22)
2.- Công tác thao dượt :
    Sau khi thu thập đầy đủ các dữ kiện cần thiết, TC bắt đầu soạn thảo và thực hành kế hoạch thao dượt.
Tài liệu mật của Phòng Tình Báo/Bộ Lục Quân Hoa Kỳ tiết lộ các hoạt động bí mật của tàu đánh cá vũ trang TC đã được phi cơ không thám HK ghi nhận trong khoảng thời gian có thể bắt đầu từ tháng 9-1973 cho đến tháng cuối năm 1973 như sau : “…….. Có bằng chứng cho thấy sớm nhất là vào khoảng trung tuần tháng 12 và có thể trước đó vào khoảng tháng 9, TC đã tích cực huấn luyện lực lượng tấn công của họ cho cuộc hành quân vào ngày 20 tháng 1 năm 1974. Trong thời gian 10 ngày, khoảng hạ tuần tháng 12, 6 tàu đánh cá (loại tàu đánh cá NanYu mang số 401, 402, 405, 406, 407 và 408) đã được quan sát hoạt động từ hải cảng và cũng là căn cứ hải quân Bắc Hải (PeiHai). Những tàu đánh cá hoạt động từng cặp rời hải cảng vào mỗi buổi sáng và trở về vào mỗi buổi chiều.
      Những chứng cớ dưới đây cho thấy một cách rõ ràng là hoạt động này dùng vào việc huấn luyện cho lực lượng đổ bộ:
            a) Có ít nhất 100 người trên boong mỗi tàu. Thủy thủ đoàn của tàu đánh cá ít khi trên 15 người. Như vậy việc một chiếc tàu chở nhiều hơn 100 người là một chuyện bất thường.
            b) Có ít nhất 2 trong số các tàu đánh cá này - chiếc mang số 402 đã được Việt Nam nhận dạng và chiếc mang số 407 đã được cả Kosh lẩn Việt Nam nhận dạng - được xử dụng làm tàu đổ quân cho ngày 20 tháng 1 tấn công đổ bộ.
            c) Có ít nhất 4, mặc dù có thể là 6, tàu đánh cá dùng làm tàu đổ quân cho cuộc tấn công đổ bộ lên quần đảo Hoàng Sa và con số (ít nhất) 100 người trên mỗi tàu (tổng cộng: ít nhất 600 người) phù hợp gần đúng với tổng số lực lượng đổ bộ ước lượng là 6 đại đội.
            d) Một số khu vực có lối vào, bãi biển rất giống với vùng bao quanh các đảo Vĩnh Lạc, Cam Tuyền và Hoàng Sa cách Bắc Hải khoảng 2 giờ hải hành. Sự thiếu kinh nghiệm của Hải quân TC với loại hành quân này cộng với sự nguy hiểm rỏ ràng khi hoạt động trong khu vực kế cận bãi đá ngầm khiến cho việc huấn luyện và tập dượt trong một khu vực với những địa thế tương tự là một điều tối cần.
            e) Các tàu đánh cá quan sát ở Bắc Hải và những chiếc đã tham dự trong cuộc tấn công đổ bộ đã hoạt động từng đôi. Mặc dù hoạt động này được quan sát trong tháng 12 nhưng có thể là những chuẩn bị cho cuộc hành quân tháng 1 thật ra đã được khởi sự vài tháng trước đó. Trong tháng 9, TC đã ban hành các biện pháp an ninh trong căn cứ hải quân Bắc Hải. Những biện pháp này không những được áp dụng nghiêm ngặt hơn những biện pháp thông thường trong vùng mà nó còn khắt khe hơn tất cả các hải cảng khác của TC trong cùng thời gian. Lý do cho sự thận trọng bất thường này không được rỏ nhưng có lẻ là liên quan đến các sự chuẩn bị tấn công đang tiến hành ở căn cứ hải quân.” (29)
3.-Soạn thảo và thi hành kế hoạch hành quân
Kế hoạch của TC đã được soạn thảo rất chi tiết và kỹ lưỡng, dự trù 2 trường hợp chiếm đoạt HS :
 
a.- Áp dụng kế hoạch #1.
    Nếu không bị phát giác, theo kế hoạch tầm ăn dâu, chúng sẽ chiếm đoạt HS một cách êm thắm. Phương thức này đã được TC quyết định thi hành đầu tiên.
    Như đã trình bày, với sự điều nghiên cẩn thận, TC đã biết trước lịch trình thay đổi Trung đội ĐPQ và nhân viên đài khí tượng trên đảo HS. Chúng đã quan sát chuyến thay đổi quân cuối cùng xảy ra vào cuối tháng 11-1973 (20), như vậy chuyến công tác để thay đổi toán quân sắp đến theo chu kỳ 3 tháng sẽ xảy ra sớm nhất là vào khoảng đầu tháng 3-1974 hoặc trễ hơn.
    Vì vậy vào ngày 11 tháng 1 năm 1974, song song với việc đột ngột tuyên bố chủ quyền trên tất cả các hải đảo trong vùng biển Đông, chúng liền khởi sự kế hoạch tiến chiếm HS bằng cách đưa quân lên hai đảo không người là Quang Hòa, Duy Mộng cách đảo HS hơn 8 miles (khoảng 15 km). (29)
    Trưa ngày 15-1, HQ 16 phát hiện cờ TC trên đảo Cam Tuyền và tàu đánh cá của chúng neo gần đảo, qua hôm sau 16-1, HQ 16 tiếp tục tuần tiễu quan sát các đảo còn lại và ghi nhận trên đảo Quang Hòa có chòi canh, vọng gác cao, gắn cờ Trung Cộng. (4)
    Đào Dân cũng có nhận xét tương tự :“Thế cho nên khi chúng tôi phát hiện, thì quân đội Trung Cộng đã chiếm 2 đảo Duy Mộng và Quang Hòa không biết đã bao lâu rồi. Trên đó chúng đã đặt đài quan sát, xây dựng doanh trại “. (25)
    Sự kiện nêu trên đã chứng tỏ là sau khi đã thiết lập các cơ sở phòng thủ căn bản nơi đây, chúng bắt đầu di chuyển qua hai đảo Cam Tuyền và Vĩnh Lạc.
    Điểm quan trọng trong kế hoạch này của TC là chúng chỉ cần sử dụng một lực lượng tối thiểu, vì vậy hai tàu đánh cá số 402 và 407 mang theo một số lính ngụy trang được xem như là thành phần chính yếu. 
    Nếu như không có chuyến công tác đặc biệt của HQ 16, với lực lượng ĐPQ trên đảo Hoàng Sa quá yếu ớt, kỹ luật lỏng lẽo, vũ khí thiếu thốn, quá dễ dãi và thân thiện cũng như không phân biệt đâu là bạn, đâu là thù….chỉ cần một hoặc hai tàu đánh cá ngụy trang giả vờ lên bờ thăm viếng thiện chí như đã từng thực hiện trước đây, chúng sẽ dễ dàng áp đảo toán ĐPQ để chiếm đoạt đảo HS.
    Sau đó TC sẽ mang quân lên chiếm đóng và thiết lập hệ thống phòng thủ trên tất cả các đảo trong nhóm Nguyệt Thiềm.
    Như vậy chúng sẽ chiếm HS một cách êm thắm và đặt VNCH trước chuyện đã rồi.

b.-Áp dụng kế hoạch #2.-
       Nếu bị phát giác (như trong trường hợp HQ 16 công tác đặc biệt đã phát hiện chúng lăm le đưa người lên 2 đảo Cam Tuyền và Vĩnh Lạc) và khi cơ hội thuận lợi đến trong tầm tay, chúng sẽ sử dụng lực lượng hổn hợp Hải Lục (và nếu cần sẽ có Không quân yễm trợ) để đổ bộ quân lính lên chiếm đảo.
    “…Khi mà dữ kiện tình báo đã có đầy đủ để cho phép việc sửa soạn kế hoạch chi tiết cho cuộc tấn công đổ bộ. Các 'tàu đánh cá' vẫn duy trì sự quan sát chặt chẽ các đảo đã được chọn làm mục tiêu. Qua sự theo dỏi này, TC đã có thể phát giác và báo cáo những sự thay đổi lực lượng bộ binh VNCH và sau nữa là sự điều động chiến hạm của VNCH.” (29)
    Theo TKD và Kosh thì khi HQ 16 đến HS, họ đã thấy 2 tàu đánh cá TC lãng vãng trong khu vực phía Đông nhóm Nguyêt Thiềm, và riêng Kosh quan sát thấy ít nhất có một lá cờ TC trên đảo Cam Tuyền,  như vậy chứng tỏ là chúng đã có mặt trong khu vực Cam Tuyền trước HQ 16. Tuy nhiên vì chúng hoạt động như những tàu đánh cá thông thường và vì chiến hạm không nhận được chỉ thị đặc biệt phải chú tâm đến chúng, hơn nửa chiến hạm cần phải hết sức thận trọng khi hải hành trong khu vực quần đảo HS nên các SQ và nhân viên HQ 16 khi đang đi quart ngang qua đảo Vĩnh Lạc và Cam Tuyền trên đường tiến vào đảo HS đã không phát hiện chúng sớm hơn.
    Trong thời gian HQ 16 tiến về đảo HS để đưa toán Công Binh lên đảo, tàu đánh cá di chuyển đến huớng tây đảo Cam Tuyền. (ở hướng này từ đảo HS không nhìn thấy chúng).
Sau khi hoàn tất công tác, HQ 16 trở ra thả trôi gần đảo Cam Tuyền và tình cờ phát hiện tàu đánh cá TC vào lúc 02:43H. (30).
    Tuyên cáo do thông tấn xã Xinhua của TC phổ biến có đoạn:”Khoảng 1 giờ trưa ngày 15 tháng 1, chiến hạm do chánh quyền Saigon gởi ra đã có hành động quấy nhiểu và phá hoại tàu đánh cá Trung Hoa (TH) mang số 402 đang hành nghề gần đảo Cam Tuyền, bắn vào quốc kỳ của nước Cộng Hòa Nhân Dân TH đang cắm trên đảo và đuổi tàu TH ra khỏi vùng biển của họ một cách vô cớ.” (31)
    Tài liệu “Thế giới lên án Trung Cộng xâm lăng Hoàng Sa của VNCH” của Tổng Cục Chiến Tranh Chính Trị phát hành trong năm 1974 đã xác nhận:”Chiều ngày 15-1-1974, một ghe đánh cá Trung cộng chở người đến cắm cờ và dựng lều lên đảo Cam Tuyền (Robert) thuộc quần đảo Hoàng Sa. Tuần dương hạm VNCH dùng quang hiệu đuổi họ rời khỏi đảo nhưng vô hiệu.”
    Qua sự việc HQ16 bất ngờ xuất hiện và những ngày tiếp theo các chiến hạm HQ 4, HQ 5, HQ 10 đã được tăng phái. Thêm vào đó, ngày 17-1, HQ 16 đưa 15 quân nhân cơ hữu lên đảo Vĩnh Lạc và ngày 18-1, HQ 4 đưa một toán lính cơ hữu 14 người lên đảo Cam Tuyền đã làm thay đổi dự tính của TC và đã buộc họ phải chuyển sang áp dụng kế hoạch 2.
    Ngày 20 tháng 1, sau khi các chiến hạm VNCH đã hoàn toàn rút lui về Đà Nẵng, các thành phần của lực lượng Bộ binh và Hải quân TC đã phối hợp thực hiện các cuộc hành quân đổ bộ thật chu đáo tấn công lực lượng yếu kém của VNCH trên hai đảo Cam Tuyền và Hoàng Sa trong nhóm Nguyệt Thiềm.
Sự kiện phía VNCH chịu tổn thất rất ít về nhân mạng cho thấy là quân đồn trú đã bị áp đảo và họ chỉ kháng cự yếu ớt, ngoài ra mặc dù TC quyết tâm dùng vũ lực để chiếm lấy Hoàng Sa nhưng họ chỉ xử dụng một lực lượng vừa đủ để đạt mục tiêu của họ mà thôi.(29)
Như vậy kể từ ngày 20 tháng 1 năm 1974,  toàn thể quần đảo Hoàng Sa đã thuộc về tay Trung Cộng.

Nhận xét
   
Hoàng Sa đã mất về tay TC, chỉ trừ trong trường hợp chúng ta dùng vũ lực để chiếm lại, TC sẽ không bao giờ trả lại cho chúng ta.
    Bài học về HS rất đáng cho chúng ta ghi nhớ để trong tương lai không mất thêm những gì mà chúng ta đang có.
    Tóm lại, có 3 lỗi lầm quan trọng nhất đã dẫn đến việc mất trọn quần đảo HS vào tay TC:
1.- Thiếu sự quan tâm đến việc phòng thủ nhóm Nguyệt Thiềm:
    TC đã hiện diện và thiết lập căn cứ trên đảo Phú Lâm thuộc nhóm Tuyên Đức từ tháng 8-1955.
- Tháng 6-1956, phi cơ không thám HK phát hiện khoảng 75 dân TC trên đảo Cam Tuyền. Ngay sau đó chiến hạm HK đã được gởi đến nơi và đã đưa toán lính lên đảo để điều tra, kết quả toán người TC đã rời khỏi đảo. (trong thời gian này có 6 người Pháp và một số nhân viên người Việt trên đảo HS).
- Tháng 2-1959, chúng lại đưa ngư phủ xâm nhập nhóm Nguyệt Thiềm nhưng đã bị phát giác và ngăn chận.(7)
Các tàu đánh cá ngụy trang xuất phát từ miền Bắc xâm nhập miền Nam giữa đường khi bị không tuần HK phát giác thường quay trở lại nhóm Tuyên Đức để trốn lánh.
    Mặc dù đảo Phú Lâm chỉ cách đảo Hoàng Sa khoảng gần 50 hải lý (90 km) và TC lúc nào cũng luôn rình rập để chờ cơ hội chiếm đoạt, nhưng chánh quyền VNCH đã không có biện pháp nào để bảo vệ một cách hữu hiệu.
    Sau khi ký kết hiệp định Paris tháng 1-1973, mặc dù chánh quyền miền Nam đã thực hiện kế hoạch thiết lập chủ quyền trên quần đảo Trường Sa, nhưng các cấp chỉ huy trực tiếp chịu trách nhiệm an ninh lãnh thổ QĐI/QKI (TL/QKI và Tiểu Khu Trưởng Tiểu Khu Quảng Nam) vẫn không có những hành động cấp thời để cũng cố hệ thống và gia tăng quân số phòng thủ trên đảo HS cũng như thay đổi quan niệm về việc hoán chuyển toán quân trú đóng, xem đây như là trách nhiệm thiêng liêng để giữ gìn và bảo vệ bờ cõi chứ không phải là nơi trừng phạt các thành phần vô kỹ luật trong quân đội.
    Ngoài ra, việc đưa quân thiết lập căn cứ trên các đảo còn lại, nhất là đảo Quang Hòa nằm ở phía đông nhóm Nguyệt Thiềm vẫn chưa được quan tâm đến.
    Trước 1973, HK vẫn thường xuyên biệt phái chiến hạm tuần tiễu và phi cơ thực hiện các phi vụ không thám trong nhóm Tuyên Đức do TC kiểm soát.
    Khi Hoa Kỳ bắt đầu rút quân về nước, chánh quyền VNCH cũng dư biết là đừng nên hy vọng gì nhiều vào người bạn đồng minh Hoa Kỳ sẽ tiếp tục duy trì sự hiện diện trong khu vực HS và có trách nhiệm báo cáo cho giới hữu trách VNCH các sự vi phạm lãnh hải của TC (32). Dù vậy việc xử dụng các chiến hạm VNCH trong công tác tuần tiễu vẫn chưa được cấp chỉ huy tại VIDH cứu xét.
    Mặc dù hải quân VNCH không đủ chiến hạm để tuần tiễu HS một cách thường xuyên nhưng ít nhất mỗi tháng 1 lần các chiến hạm loại Khu trục hạm hoặc Hộ tống hạm khi biệt phái công tác Vùng I Duyên Hải vẫn có thể ghé ngang nhóm Nguyệt Thiềm để quan sát toàn thể khu vực và để nâng cao tinh thần các quân nhân đốn trú.
    Không ai có thể phủ nhận là quân lực VNCH đã phải phân tán và phối trí lực lượng để giữ gìn an ninh lãnh thổ cho miền Nam chống lại Cộng Sản Bắc Việt, nhưng quần đảo HS tuy xa xôi vẫn là một phần khúc ruột của đất nước, vị trí nằm ngay trung điểm của nước VN và đảo Tri Tôn chỉ cách Cù Lao Ré khoảng 130 miles (240 km).
    HQ Đại Úy Trần Kim Diệp đã đưa ra những lời nhận xét thật chính xác :”…..  Cấp lãnh đạo đã không có được cái nhìn xa rộng để thấy được sự qúy giá của quần đảo HS, tuy xa xôi nhưng có vị trí chiến lược và giàu có về tài nguyên ( phốt phát, dầu hỏa, khí đốt, hải sản…), nên đã không có phương sách hữu hiệu để bảo vệ".
    Do quá bận tâm đối phó với kẻ nội thù CSBV hung hiểm, nên đã thiếu cảnh giác về họa xâm lăng của giặc TÀU phương Bắc. Sớm quên bài học năm 1946 ( Tưởng Giới Thạch cướp nhóm Bắc đảo của quần đảo HS ) nên lơ là trong việc giữ phần còn lại của quần đảo ( nhóm Nguyệt Thiềm ).(21)
2.-Thiếu phản ứng cấp thời, thiếu kế hoạch phối hợp các quân binh chủng cùng các quyết định đúng mức trong lúc giao chiến.
    Từ ngày 11 tháng 1, sau khi TC tuyên bố chủ quyền trên cả HS lẫn TS, về phần Bộ Ngoại Giao VNCH đã có các phản ứng tức thời, nhưng về phần các giới chức ở Bộ Quốc Phòng, Bộ Tổng Tham Mưu, BTL/HQ, BTL/QĐI hình như là không quan tâm đến. Cựu Ngoại Trưởng VNCH Vương Văn Bắc đã viết:” ….tôi cần minh xác là Bộ Ngoại Giao cũng như cá nhân tôi không hề được Tổng Thống hay quí vị Tổng Trưởng Quốc Phòng, Tổng Tham Mưu Trưởng, Tư Lệnh Binh Chủng hoặc Tư Lệnh Vùng tham khảo ý kiến hay thông báo diễn tiến vế các vấn đề quân sự, các cuộc hành quân…….. trong vụ Hoàng Sa, Bộ Ngoại Giao đã đề nghị và dự thảo bản tuyên cáo ngày 14 Tháng Hai 1974 của chính phủ VNCH nhằm khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, sau vụ xâm lược của Trung Cộng.
    Tôi không nhớ có một phiên họp của Nội Các VNCH vào ngày 17 Tháng Giêng 1974 hay không, nếu có thì phiên họp ấy đã đề cập đến những vấn đề gì và đưa ra những quyết định nào liên quan đến vụ Hoàng Sa.”(6)
    Chỉ đến khi Tuần dương hạm Lý Thường Kiệt HQ 16 trong chuyến công tác đặc biệt ra đảo Hoàng Sa ngày 15-1, sau khi đưa toán Công Binh lên đảo, quay trở ra thả trôi gần đảo Cam Tuyền, tình cờ phát hiện tàu đánh cá TC, lúc bấy giờ BTL/HQ/VIDH mới bắt đầu đối phó, nhưng đây chỉ là cách đối phó cấp thời chớ không phải là một kế hoạch để đối phó với cả một âm mưu của TC.
    Ngày 16-1 đúng 8 giờ sáng (34), Tổng Thống Thiệu đến thăm VIDH có Trung Tướng Ngô Quang Trưởng TL/QĐI tháp tùng. Nhân dịp này, Phó Đề Đốc (PĐĐ) Hồ Văn Kỳ Thoại TL/HQ/VIDH đã thuyết trình lên TT Thiệu về tình hình HS, trong đó ông nhấn mạnh “việc chiến hạm Việt Nam cố gắng mời chiến hạm Trung Cộng rời khỏi lãnh hải một cách ôn hòa nhưng tình hình trong 24 giờ qua cho thấy Trung Cộng có ý định khiêu khích..” Tiếp theo TT Thiệu viết thủ bút ra lệnh trực tiếp cho PĐĐ Hồ Văn Kỳ Thoại phương thức đối phó như sau : ”Thứ nhứt là tìm đủ mọi cách ôn hòa mời các chiến hạm Trung Cộng ra khỏi lãnh hải VNCH. Thứ hai, nếu họ không thi hành thì được nổ súng cảnh cáo trước mũi các chiến hạm này và nếu họ ngoan cố thì toàn quyền xử dụng vũ khí để bảo vệ sự vẹn toàn của lãnh thổ VNCH”.(35-p.157&159)
Nhưng theo lời của TL/HQ trong lần phỏng vấn gần đây nhất thì :” Khi ông Thoại báo cáo cho tôi về vấn đề HS, ông không báo cáo là có tàu binh của Trung Quốc mà chỉ nói là có hai chiếc tàu đánh cá có gắn súng đại liên thôi."
    Tôi liền ra lịnh cho Đô Đốc Thoại đuổi 2 tàu đánh cá Trung Quốc ra khỏi hải phận của ta, nếu nó không nghe thì lôi nó giải giao về Đà Nẵng” (36-p.324). 
    Chỉ thị trên của TL/HQ đã được các chiến hạm VNCH tuân hành từ bao năm nay. Trong vùng biển Phú Quốc, tàu đánh cá Thái Lan thường xuyên vi phạm lãnh hải ta. Mỗi lần bắt gặp chúng vi phạm, các chiến hạm HQ chạy đến chận bắt ngay, đôi lúc, phải nổ súng vào phía sau lái hoặc mũi để cảnh cáo lúc bấy giờ tàu mới chịu dừng lại, sau đó chiến hạm ta áp giải chúng về An Thới (Phú Quốc).
    Tháng 2-1959, một số tàu đánh cá và ngư phủ TC có võ trang xâm nhập bất hợp pháp đảo Cam Tuyền, Quang Hòa và Duy Mộng đã bị chiến hạm ta bắt giữ và giải giao về Đà Nẵng. (37) & (38)    
Phương thức hành động lần này của TC tại HS trong tháng 1-1974 hầu như cũng tương tự như năm 1959, nhưng tiếc thay, phản ứng về phía ta lại khác.
    Mặc dù đã có chỉ thị rõ rệt từ TT Thiệu và TL/HQ, nhưng không hiểu sao lệnh này vẫn không được chuyển đến chiến hạm để thi hành. Dĩ nhiên là nếu nhận lệnh từ BTL/VIDH, HQ 16 và HQ 4 phải làm tròn nhiệm vụ kể cả việc xử dụng vũ khí để áp đảo và bắt giữ chúng, nhưng vì lệnh từ BTL/VIDH chỉ yêu cầu chiến hạm cố gắng đuổi chúng ra khỏi khu vực đảo HS và Cam Tuyền, không được bắt giữ và xủ dụng vũ khí.
    Qua cuộc phỏng vấn của đài BBC ngày 15-12-2007, PĐĐ Thoại trả lời như sau :"Lúc đầu chúng tôi làm đúng chỉ thị của tổng thống là mời họ ra khỏi lãnh hải một cách ôn hòa, thế nhưng họ nhất định không chịu ra. Cho tới sáng 19/1, tình hình hai bên cùng chĩa súng không thể kéo dài hơn được nữa. Quân Việt Nam Cộng hòa phải dùng võ lực theo đúng chỉ thị của tổng thống và khai hỏa lúc khoảng 10 giờ sáng 19/1/1974."
    Dẫn chứng trên đã chứng tỏ là TL/VIDH chỉ thi hành lệnh thứ nhứt của TT Thiệu ”là tìm đủ mọi cách ôn hòa mời các chiến hạm Trung Cộng ra khỏi lãnh hải VNCH.” mà quên thi hành lệnh thứ hai “ nếu họ không thi hành thì được nổ súng cảnh cáo trước mũi các chiến hạm này và nếu họ ngoan cố thì toàn quyền xử dụng vũ khí để bảo vệ sự vẹn toàn của lãnh thổ VNCH”.
    Không những thế, lệnh của TL/HQ mà các Hạm trưởng đã từng áp dụng để đối phó với bất cứ tàu thuyền ngoại quốc nào vi phạm hải phận VN cũng không được PĐĐ Thoại tuân hành.
    Tài liệu tìm được cho thấy HQ 16 đã phát hiện tàu đánh cá TC mang số 402 từ trưa ngày 15-1 (30) và qua trưa ngày hôm sau 16-1, phát hiện thêm chiếc 407. Theo lời thuật lại của Gerald Kosh, thì vào trưa ngày 17-1, hai tàu này không những ngoan cố không chịu rời lãnh hải VN, mà chúng còn quấy rối chiến hạm ta. Chiếc 402 di chuyển một cách bất thường rất gần với HQ 16, còn chiếc 407 đâm ngang trước mũi HQ 4 (vừa được tăng phái  đến HS) chỉ cách khoảng 10m, tạo cơ hội cho HQ 4 vận chuyển húc mũi tàu đâm vào hông chiếc 407 của Trung Cộng, lúc bấy giờ “hai chiếc tàu Trung Cộng đành phải nhượng bộ, rời vùng chạy vòng qua phía nam Cam Tuyền, sau đó chạy về phía hai đảo Quang Hòa và Duy Mộng”.(28 p.40).


Tàu đánh cá TC đâm ngang mũi Khu trục hạm Trần Khánh Dư – HQ 4

    Vì không được lệnh dùng vũ lực để bắt giữ chúng, nên từ Cam Tuyền, chúng di chuyển sang khu vực Quang Hòa , Duy Mộng. Như vậy chúng vẫn còn loanh quanh trong lãnh thổ của ta, rồi sau đó lại xuất hiện trong ngày hải chiến 19-1 để đưa quân lên đảo Quang Hòa và trợ giúp chiến hạm TC bị lâm nguy. Tiếp theo, trong ngày 20-1, chúng là thành phần chủ lực hướng dẫn các tàu đánh cá khác đưa lực lượng bộ binh đổ bộ lên chiếm các đảo Cam Tuyền, Hoàng Sa và Vĩnh Lạc.
    Có thể nói việc BTL/VIDH không ra lệnh chiến hạm ta bắt giữ hai tàu đánh cá trá hình 402 và 407 là một thất lợi lớn cho ta, vì 2 tàu đánh cá này là hai chiếc chủ lực trong kế hoạch chiếm đoạt HS của TC. Chúng đã đảm nhận công tác dọ thám lực lượng và vị trí phòng thủ ta trên đảo HS, cũng như thăm dò thủy đạo, địa hình trên tất cả các đảo trong nhóm Nguyệt Thiềm và chúng đã được gởi đến HS ngay sau bản tuyên cáo chủ quyền ngày 11-1 của TC. (29) Nếu chúng bị bắt giữ, TC bắt buộc sẽ phải cân nhấc kỹ lưỡng trước khi hành động, phần vì kế hoạch của chúng sẽ bị trở ngại, phần khác vì ta đã có sẵn con tin cùng bằng cớ hiển nhiên về ý đồ xâm lăng của chúng ( như vũ khí trang bị trên tàu, hệ thống antenna….) để chứng minh trước dư luận thế giới.
    Với thủ bút trao trực tiếp cho PĐĐ Thoại trước sự hiện diện của Tr/Tướng Trưởng, TT Thiệu ngay từ đầu đã giao cho TL/VIDH trách nhiệm đối phó với biến cố HS, trong khi ông chỉ có thẩm quyền chỉ huy và điều động các lực lượng hải quân trong vùng trách nhiệm là VIDH.(có lẽ đây là lý do có thể giải thích cho câu hỏi vì sao QĐI và BTTM/QLVNCH đã đứng ngoài trong trận hải chiến HS.)
    Nếu nhận thức được tầm mức quan trọng ngay từ giờ phút đầu, TT Thiệu đúng ra phải chỉ định Tr/Tướng Trưởng đảm nhận nhiệm vụ này, vì ông là TL/QĐI, người chịu trách nhiệm lãnh thổ và là người có thẫm quyền điều động tất cả các lực lượng Hải, Lục , Không quân trong vùng. Nếu trách nhiệm được trao cho Tr/Tướng Trưởng, kế hoạch hành quân sẽ được phân nhiệm rõ ràng và chi tiết hơn và chắc chắn là SĐI/KQ sẽ phải thi hành trách nhiệm tăng phái phi cơ khi được yêu cầu, do vậy cuộc diện có thể thay đổi khi có phi cơ VNCH tham chiến.
    Cũng vì vậy, từ ngày 15-1, khi HQ 16 báo cáo sự hiện diện của TC trên đảo Cam Tuyền cho đến ngày 19-1, không có một phi cơ nào của không quân VNCH được gởi ra để thi hành công tác quan sát. Và trong sáng ngày 19-1, khi cuộc đổ bộ tái chiếm đảo Quang Hòa thất bại, phải triệt thoái toán quân về tàu và sau đó trận hải chiến bùng nổ, giữa lúc các chiến hạm VNCH đang chiến đấu một mất một còn với các chiến hạm TC vẫn không thấy một phi cơ chiến đấu nào của Sư Đoàn I/KQ bay ra yễm trợ mặc dù đã được hứa hẹn từ trước và lý do đã được đưa ra vào phút chót là vì thiếu nhiên liệu. *
(Bài phân tích của HQ/Hoa Kỳ cho thấy là các loại phi cơ F-5**, A-1 và AC-119 của không quân VN có khả năng bay từ phi trường Biên Hòa ra Trường Sa cách khoảng 400 hải lý trong khi phi trường  Đà Nẵng chỉ cách Hoàng Sa khoảng 200 hải lý.) (39)
    Bài viết của NT Vương Văn Bắc cũng đề cập đến khả năng của phi cơ VNCH : “…Tôi còn nhớ một chi tiết qua phần trình bày của Ðại Tướng Tổng Tham Mưu Trưởng: Vì khoảng cách quá xa giữa Ðà Nẵng và quần đảo Hoàng Sa, máy bay của ta dù có trang bị thêm những bầu chứa nhiên liệu cũng chỉ có thể tác chiến trong vùng trời Hoàng Sa khoảng mười lăm phút mà thôi…”) (6)
    Có lẽ các giới chức thẫm quyền chỉ xem đây là cuộc “tao ngộ chiến”, vì vậy trong ngày 19-1 các quyết định rất quan trọng về chiến lược và chiến thuật đã không được suy xét tận tường dẫn đến việc mất trọn quần đảo Hoàng Sa.
    Trong khi địch quân thông suốt về địa thế các đảo và khả năng phòng thủ của ta, thì bên ta lại mịt mờ về khả năng của chúng.
    Lệnh hành quân đổ bộ lên đảo Quang Hòa đã dựa trên những điều kiện thật là lý tưởng, không cần biết trước địa hình, địa thế, không quan tâm đến lực lượng phòng thủ và tăng viện của địch, không có kế hoạch dự trù không yễm. Ngay cả hải pháo cũng không được xử dụng để dọn đường cho lực lượng đổ bộ và các chiến sĩ hải quân trước khi đổ bộ lên đảo đã nhận lịnh từ Đại Tá Ngạc là  “ không được nổ súng và lên bờ yêu cầu toán quân của họ rời đảo “. (4 p.250)
    Thật là vô lý khi tàu đánh cá trá hình của TC đã bị chiến hạm ta húc mũi vào hông mà chúng vẫn lì lợm không chịu rời khỏi lãnh hải VN thì sá gì toán đổ bộ vài chục người của ta lên đảo, chỉ dùng lời mà chúng lại bằng lòng rời đảo hay sao trong khi lực lượng phòng thủ của chúng đông gấp đôi, gấp ba lực lượng ta ???!!! (Theo HSTT (4) thì có khoảng 2 đại đội lính TC đổ bộ lên phiá Đông Bắc đảo Quang Hòa; tài liệu (42) lấy từ BTL/HQ cho thấy là TC đã đổ bộ khoảng 2 đại đội gần đó và đã bao vây toán đổ bộ lúc 08:30H.)
    Là một nhà ngoại giao chuyên nghiệp, nhưng NT Vương Văn Bắc đã có nhận định thật chính xác :” Tuy không có sự hiểu biết chuyên môn về vấn đề, tôi cũng ý thức được là trong một cuộc chiến hiện đại, nếu không đem lại cho các lực lượng đổ bộ không yểm đầy đủ thì toan tính cho quân đổ bộ chiếm lại quần đảo Hoàng Sa sẽ chỉ là một hành động phiêu lưu vô vọng.” (6)
    Chỉ tiếc là nếu như vị Tư Lệnh chiến trường, sau khi rút toán đổ bộ về lại chiến hạm, thay vì ra lệnh khai hỏa vào tàu địch, đổi lại bằng lịnh rút các chiến hạm về làm tuyến phòng thủ các đảo còn lại ở phía Tây nhóm Nguyệt Thiềm, đem toán Người Nhái và Biệt Hải lên tăng cường các đảo Hoàng Sa, Cam Tuyền và Vĩnh Lạc. Thêm vào đó, phân đội tiếp viện gồm có Hộ tống hạm HQ 11 và 3 Tuần Duyên đĩnh (HQ 709, 711,723) đã khởi hành vào lúc 2100H đêm 18-1 từ Đà Nẵng đi Hoàng Sa chở theo 91 Địa Phương Quân và 15 hải kích có thể đã có mặt tại chiến trường vào khoảng trưa ngày 19-1 (40), [(4) p.301], như vậy ta đã có sẵn một lực lượng phòng thủ đáng kể đủ để đương cự với địch trong một thời gian.***
    Nếu VNCH tiếp tục gởi lực lượng tăng viện, chứng tỏ quyết tâm giữ HS bằng mọi giá, thế giới sẽ quan tâm đến tình hình HS, vì thái độ cứng rắn của VNCH có thể đưa đến nguy cơ của một trận chiến khốc liệt giữa một cường quốc và một nước nhược tiểu. Đây sẽ là cơ hội để dư luận quốc tế có dịp bàn cãi và thảo luận về lịch sử và chủ quyền quần đảo HS. Từ đó sẽ phát hiện những lý luận vô lý của TC khi họ dùng vũ lực để chiếm đoạt HS từ tay VNCH.
    Trước tình trạng này, TC sẽ phải duyệt xét lại kế hoạch của họ vì tiếp tục gây chiến TC sẽ gặp nhiều khó khăn về mặt tuyên truyền và sẽ làm giảm uy tín đối với các nước nhược tiểu cũng như làm tổn thương đến mối giao hảo với các nước trong vùng Đông Nam Á và các nước khác kể cả CSBV. Riêng HK, tuy muốn phát triển mối liên hệ ngoại giao với TC, nhưng HK cũng không thể khoanh tay khi cuộc xung đột lan rộng, bắt buộc HK sẽ phải lên tiếng để yêu cầu TC ngưng ngay các hoạt động quân sự.
    Như thế, cuộc xung đột sẽ được chuyển sang mặt trận ngoại giao vì kéo dài trận chiến sẽ không có lợi cho cả Hoa Kỳ lẫn Trung Cộng.
    Một điều chắc chắn là ta sẽ mất hai đảo Quang Hòa và Duy Mộng, nhưng ít nhất các đảo Hoàng Sa, Cam Tuyền, Vĩnh Lạc và Tri Tôn vẫn còn là một phần của tổ quốc VN.
    HQ Đại Úy Đào Dân trong bài viết “HQ 16 và trận hải chiến Hoàng Sa” đã có nhận xét thật chí lý khi ông viết:”…….sau ngày họp thượng đỉnh với Tổng Thống Nixon tại Bắc Kinh. Trung Cộng bắt đầu có tham vọng bành trướng thế lực ở biển Ðông. Việc chiếm đóng hai đảo Duy Mộng và Quang Hòa đã chứng minh điều đó. Tuy nhiên Trung Cộng không muốn dùng võ lực để giải quyết tranh chấp vì e ngại Mỹ, nên dùng chính sách tầm ăn dâu, nghĩa là điền vào chỗ trống cho hợp nghĩa. Nghĩa là những đảo nào không có ai chiếm cứ, Trung Công sẽ đến thiết lập các căn cứ, và mọi chuyện sẽ trở thành chuyện đã rồi. Do đó, nếu sau khi đuổi 2 tàu đánh cá Trung Cộng đi khỏi 2 đảo Robert và Money, Việt Nam Cộng Hòa cứ cho quân đội ra xây dựng trên đó, giữ đảo, dùng ngoại giao để công kích, thì tuy không lấy lại được 2 đảo Duy Mộng và Quang Hòa, cũng không mất luôn 3 đảo lớn nhất vùng là Pattle, Robert, Money, và vĩnh viễn Hoàng Sa không bao giờ trở lại chủ quyền Việt Nam”.
    Ngoài ra, Tư Lệnh HQ đã đưa ra những kết luận thật chính xác về phía VNCH :”  cuộc hải chiến giữa ta và Trung Cộng. Theo tôi nghĩ, chỉ là một cuộc “tao ngộ chiến”, đụng chạm nhau trên đường tuần tiễu bảo vệ hải phận quốc gia chớ chưa phải là một trận chiến có tổ chức , bởi vì chúng ta chưa nghiên cứu chính xác về địch tình, thiếu tin tức tình báo, thiếu không thám, thiếu không trợ, thiếu trận liệt.” (4)
    Và như PĐĐ Thoại đã trả lời:” tôi chỉ biết chúng ta phải làm đủ thủ tục theo lịnh của Tổng Thống và Tổng Tư Lịnh Tối Cao Quân Đội tức là có một hành động cụ thể chứng minh chủ quyền của các đảo mà thôi. Tôi không nghĩ là TT Thiệu có ý ra lịnh Hải Quân phải tiêu diệt lực lượng Trung Quốc hoặc bằng mọi giá giữ cho được các hải đảo” (36- p.353)
    Tóm lại trong biến cố HS, Hải quân VNCH đã đơn độc thừa hành nhiệm vụ tác chiến và chỉ huy. Quyết định của các cấp chỉ huy HQ chỉ có tính cách chiến thuật đối phó với diễn tiến của từng giai đoạn. Vì vậy đôi khi chỉ vì dựa vào lý do quá đơn giản là nỗ súng để chứng minh chủ quyền của các đảo, để  rồi đưa đến việc mất trọn cả quần đảo HS.
     Như thế làm sao có thể đương cự lại với cả một sách lược do chính các nhà lãnh đạo cao cấp nhất của Trung Cộng chỉ đạo và giám sát cuộc hành quân cưỡng chiếm Hoàng Sa.(5)
3.- Không quan tâm đến lời cảnh báo của HK.-
    Biết người, biết ta trăm trận trăm thắng”. Trong biến cố HS rõ ràng là địch biết ta ngược lại ta không biết chút gì về địch và không quan tâm đến lời cảnh báo của HK.
    Như đã trình bày ở phần trên, trước khi thi hành kế hoạch, TC đã hoàn toàn an tâm là HK sẽ đứng ngoài cuộc xung đột.
    Có rất nhiều bài viết đổ lỗi là HK đã phản bội VNCH bằng cách thỏa thuận ngầm để bán đứng HS cho TC, nhưng qua các tài liệu mật đã tìm được, không có bằng chứng rõ rệt để kết tội HK.
    Hiệp ước Paris 1973, chấm dứt sự can thiệp trực tiếp về quân sự của HK và lập trường không can dự vào những cuộc tranh chấp chủ quyền trên các hải đảo đã là động lực khiến HK đưa đến quyết định là :” … dù trong bất cứ trường hợp nào quân đội Hoa Kỳ sẽ không can dự vào.” nếu cuộc chiến bùng nỗ giữa VNCH và TC.
    Ngày 17-1, trước tình trạng leo thang có nguy cơ dẫn đến xung đột bằng vũ lực (qua việc HQVN tăng cường HQ 4 và TC gởi 2 chiếc Kronstadt đến nhóm Nguyệt Thiềm), Đại Sứ Martin đã gặp và trình bày với NT Vương Văn Bắc về lập trường của HK [nhật báo Chính Luận có loan tin này (41)], cũng trong cùng ngày phát ngôn viên BNG/HK  tuyên bố là HK không có chủ quyền trên các hải đảo và không dính líu vào các vụ tranh chấp. Mục đích của HK  là mong muốn phía VNCH cố gắng làm dịu tình hình và tránh các hành động có thể đưa đến sự xung đột có vũ trang. Trong bài viết của ông, NT Vương Văn Bắc đã có nhận xét tương tự :” Hoa Kỳ không muốn can thiệp vào vụ nầy, không muốn đứng hẳn vào một bên để chống lại bên kia.”
(Không hiểu là NT Bắc có báo cáo sự việc này lên Thủ Tướng hoặc Tổng Thống ? Hay là có thể chính Ông cũng không thể tin là HK sẽ dững dưng đứng ngoài, vì vậy Ông không thấy cần phải trình lên thượng cấp??)
Về phía HK họ cũng không ngờ trận hải chiến sẽ xảy ra, vì vậy mặc dù vào lúc 0850H (4) các chiến hạm HQVN đã nhận được lịnh tác xạ vào đảo trong lúc triệt thoái toán Người nhái và Biệt hải về tàu nhưng không giao chiến với tàu TC (VNN SHIPS WERE ORDERED TO SHELL ISLAND WHILE EXTRACTING TROOPS, BUT NOT TO ENGAGE THE PRC SHIPS.), HK vẫn chưa có phản ứng. (42)
    Chỉ đến khi các chiến hạm nhận lịnh chuẫn bị khai hỏa vào chiến hạm địch, bấy giờ Tư Lệnh Đệ Thất Hạm Đội HK mới gởi công điện thượng khẩn vào lúc 0950H ra lệnh cho tất cả các đơn vị trực thuộc tránh xa khu vực HS và tránh các hành động có thể được xem như là tham gia hay hỗ trợ cho VNCH. (43) (trận hải chiến khởi sự vào lúc 1025H)
    Trong văn thư gởi về BNG/HK sau khi TC đã chiếm HS, Đại Sứ Martin lấy làm tiếc là phải chi TT Thiệu có mặt ở Sài Gòn ông sẽ đề nghị giải pháp thích nghi hơn (10) và ông cũng cho là HS đã mất thì không làm cách gì để TC trả lại và HK đã từ chối một cách miễn cưỡng việc tìm kiếm những người sống sót.(19)
    Ngoại Trưởng Kissinger trong cuộc họp báo ngày 23 tháng 1 từ chối đứng về phe nào trong cuộc tranh chấp ở quần đảo HS và HK “ lấy làm tiếc việc dùng lực lượng quân sự để giải quyết vấn đề”. (44)
    Vì vậy, ngoài việc không ước định được mưu đồ của địch và không tập trung vào việc nghiên cứu các biện pháp đối phó với TC, các giới chức VNCH cũng đã bỏ lỡ cơ hội tiếp xúc với Đại Sứ Martin để cố gắng tìm hiểu thêm về khả năng HK có thể giúp được ****, vì từ đó cho đến ngày 19-1 không thấy đá động đến những lần tiếp xúc tiếp theo giữa HK và VNCH.
    Như đã dẫn chứng ở phần trên, chủ đích ưu tiên của TC là áp dụng kế hoạch thứ 1, có nghĩa là chiếm đoạt HS một cách êm thắm. Và chúng đã hầu như hoàn tất kế hoach này nếu không có chuyến công tác đặc biệt của HQ 16 ra HS tình cờ phát hiện ra chúng.
    Có thể nói đây là cơ may của chúng ta, vì nếu như lúc bấy giờ các cấp lãnh đạo VNCH có những buổi họp thảo luận một cách sâu rộng để chọn ra đường lối ứng xử hợp lý cho từng giai đoạn, thì có lẽ chúng ta chỉ mất hai đảo Quang Hòa và Duy Mộng mà thôi.
    Và ngay trong thời điểm này, nếu nhìn lại vấn đề, khi chúng ta nhận thức được là những lời khuyến cáo về phía HK có thể giúp chúng ta còn giữ lại một phần nào quần đảo HS, thì cũng đã quá muộn màng.

Thềm Sơn Hà

(Xin xem tiếp phần dẩn chứng và tham khảo)

30-05-2011


24-08-2007

TỬ SĨ HOÀNG SA
Anh hùng Ngụy Văn Thà

QUỐC KỲ và QUỐC CA VN

Bài chọn đăng
Đại Sứ Mỹ J. C. Stevens
Chuyến hải hành sau cùng HQ
TT Thiệu với Hải chiến HS
Báo Tàu: Hải chiến Tây Sa74
Thủy xa vận mới EFV của Mỹ
Chiến Hạm HQ/VNCH di tản 75
Vì sao mất Thác Bản Giốc?
Đường Mòn Hồ Chí Minh
Tàu chiến tàng hình của Mỹ
Tiên Lãng: Đối kháng vũ lực
Your IP : 108.162.219.57    Hải QuânHoàng Sa & Trường SaTài liệu Hoàng và Trường SaKế hoạch cưỡng chiếm HS1974  

Copyright © 2003 - 2017 hqvnch.net
Website: 8948258 hits Page generated in: 0.1054688 secs Webmaster